اختلاف بر سر یک کلمه

اختلاف دیرینه تشیع و تسنن ابعاد و جنبه های گوناگونی دارد، ولی اصلی ترین جنبه آن بر سر معنی کلمه «مولی» در حدیث مشهور غدیر است. شیعیان «مولی» را رهبر و سرپرست  و اهل سنت معمولا آن را دوست معنی می کنند. در این باره بحثهای مختلف لغوی، کلامی، سیاسی و... درگرفته است، ولی هیچ یک منجر به حل این اختلاف نشده و این ظاهرا بیش از هرچیز ناشی از ماهیت کلامی این اختلاف است. به نظر می رسد؛ راه حل این دعوا در مرحله اول بخشیدن ماهیتی علمی به آن است، یعنی اینکه حداقل علمای شیعه و سنی در وهله اول توافق کنند که در باره معنی واژه «مولی» به بحث و جستجویی علمی بپردازند. پس از بخشیدن ماهیتی علمی به این اختلاف، دومین نکته ای که به حل آن کمک می کند، انتخاب روشی درست برای حل آن است. به  نظر نگارنده بهترین روش برای دست یابی به معنی واژه «مولی»، کوشش برای فهم معنی آن در همان روزگار صدور حدیث غدیر است. بر این اساس باید معنی «مولی» را در متون آن روزگار مبنای داوری قرار داد. در این باره، بهترین راه، مراجعه به قرآن است، از آنرو که قرآن هم معتبرترین متن دینی در میان مسلمانان است و هم مبنا و محور ادبیات عرب. سایر متون آن روزگار نمی توانند به حل این مشکل کمکی کنند از آنرو که اشعار شعرای آن دوره، به دلیل عدم اعتبار قطعی آنها و نیز احادیث به دلیل انکار احادیث هر فرقه از سوی پیروان دیگر فرق و مذاهب، گرهی از این مشکل نمی گشاید. بنابراین تنها راه علمی و ادبی حل این اختلاف، مراجعه به قرآن، استخراج واژه «مولی» و تمامی کلمات هم ریشه آن از متن آن و بررسی و تطبیق معانی آنهاست تا بدینوسیله معنی این واژه مهم و کلیدی  در روزگار صدور حدیث غدیر و نزد پیامبر، برای همگان روشن گردد. اینچنین شاید نتوان به ابعاد کلامی و سیاسی این اختلاف خاتمه داد، ولی حداقل می توان از نظر علمی و ادبی به نظری معین رسید.   

/ 2 نظر / 8 بازدید
جمال موسوی

دوست دانشمندم آقای قنوات! پيشنهاد شما هم مسئله را حل نمی کند. اولا قطعی الدلاله نيست در تاويل همچنان باز است. ثانيا واژه ای که دارای چند معنی است فقط بايد معنی واقعی آن را در خود متن و شرايط صدور گوينده و مخاطبين آن جستجو کرد.

زهرا نوروزي

بررسي زبانشناسي درين زمينه ضروري است .لكن ايا تنها مشكل اساسي شيعه وسني كلمه مولي است ؟گذر تاريخ چيز ديگري را نشان ميدهد.