جای خالی علم تاریخ

واقعیت این است که وضعیت رشته تاریخ در کشور ما و از جمله در دانشگاهها چندان بسامان نیست. البته طی سالهای اخیر هم بر تعداد دانشگاههایی که در آنها تاریخ تدریس می شود، افزوده شده، هم  شمار دانشجویان تاریخ رو به فزونی نهاده است، هم بر تعداد نشریات تاریخی اضافه شده و هم اینجا و آنجا سمینارها و کنفرانس های تاریخی برگزار می گردد. اینها همه علامتهای خوبی هستند و می توانند نشانه ارتقاء جایگاه این رشته تلقی گردند، ولی متأسفانه باید گفت که چنین نیست و این افزایش کمی با افزایش کیفیت تؤام نبوده است و معمولا در کلاسهای درس تاریخ، نشریات این رشته، سمینارها، کنفرانسها و ... چندان سخن نویی مطرح نمی شود و تکرار بیش از ابتکار به چشم می آید. در تحلیل این وضع می توان سخنان بسیار گفت، اما به نظر می رسد اساسی ترین مشکل، مهجور ماندن علم تاریخ در کشور ماست. منظور از علم تاریخ، علمی است که در آن تعاریف، کلیات، موضوع، اصول، مبانی و بخصوص روشهای این رشته مورد بحث و بررسی قرار می گیرد. هم اکنون در دانشگاههای ما در هیچ یک از سه مقطع لیسانس، فوق لیسانس و دکترای تاریخ، درسی با عنوان « روش تحقیق در تاریخ» تدریس نمی شود و آنچه دانشجویان این رشته ها می خوانند درسی دو واحدی با عنوان « روش تحقیق» است که به هیچ وجه جوابگوی چنین نیازی نیست. نتیجه این وضع آن است که دانشجویان و پژوهشگرانی که در مراکز علمی ما تربیت می شوند، در رشته ای به تدریس و تحقیق خواهند پرداخت، که اصول، مبانی و روشهای آن را نیاموخته اند و معلوم است که نتیجه کار آنان مطلوب نخواهد بود. البته در این میان باید حساب استثناها را جدا کرد، ولی وضعیت عمومی تاریخ و مورخان ما فعلا از همین قرار است. جالب اینکه در این میان به دلیل روشن نبودن چهارچوب های علمی این رشته، زمینه برای کسانی که بدون داشتن تخصص وارد این عرصه می شوند نیز فراهم می گردد. حاصل کار عبارت است از کلاسهای بی کیفیت، مقالات نازل، کنفرانسها و سمینارهای کم محتوی و نهایتا وضعیتی نابسامان در تحصیل و تدریس و تألیف تاریخ. به نظر نگارنده تنها راه حل این مشکل آن است که در کنار این همه گروههای آموزشی و پژوهشی تاریخ که در کشور فعالیت می کنند، رشته ای با عنوان « علم تاریخ» راه اندازی گردد و اندک اندک گسترش یابد. در این رشته باید در هر سه مقطع آموزشی، تعاریف، اصول، کلیات، مبانی و بخصوص روشهای علم تاریخ تدریس گردد. این کار البته با مشکلاتی جدی روبرو خواهد بود، اما نمی توان به این دلیل در شروع آن تأخیر کرد زیرا مهمترین کاری که باید برای نجات رشته تاریخ از این وضعیت انجام داد همین است؛ راه اندازی رشته علم تاریخ.

/ 2 نظر / 11 بازدید
zahra nuruzi

موافقم ولی همه چیز باید در جامعه ما کلاسیک واکادمیک شود تا درست شود. مثلا همین کارافرینی قرار شده به صورت واحد دانشگاهی یا یک رشته مستقل دراید.ایا در صورت بوجود امدن چنین مساله ای مشکل بیکاری در کشور ماحل خواهد شد؟

رهنما

همین حالا برای خرید کتاب تبریز شهر کهن تاریخ (چاپ دوم با تغییرات و تکمله) به انتشارات اختر به آدرس تبریز اول خیابان طالقانی تلفن 5555393-0411مراجعه فرمایید. کتاب نفیس و ذیقیمت تبریز شهر کهن تاریخ، کتابی مستند و تاریخی است که در اقلّ زمان اطلاعاتی مفید در مورد تبریز در اختیار خوانندگان قرار میدهد. این کتاب شما را از مراجعه به سایر کتب قدیم و جدید مربوط به تبریز بی نیاز میکند. کتاب با شعری مخصوص از پروفسور دکتر علی حسین زاده (داشقین) آغاز میشود اما مقدّمه چاپ دوّم کتاب به قلم استاد سیّد جمال ترابی طباطبایی (پدر سکه شناسی ایران) است. کتاب از فصول متعددی تشکیل شده که هر کدام اطلاعات مفید و مطالب مستند بیشماری درباره تبریز دارد. با عنایت به اینکه در آذربایجان فرهنگ مطالعه سیر سریع نزولی پیدا کرده بعبارت دیگر کسی به کتاب بجز کتب درسی توجهی نمیکند اما توصیه می شود کتاب تبریز شهر کهن تاریخ را از کتابفروشیهای معتبر تهیه کنید و آنرا بخوانید علاوه بر زینت بخشی به کتابخانه بر معلومات و محفوظات شما خواهد افزود. متشکرم