ماهروز

هفته دفاع مقدس

Thu, 25 Sep 2008 07:06:00 GMT

آقای محسن رضایی، فرمانده سپاه در تمامی سالهای جنگ، مدتی پیش در مصاحبه ای، از اینکه هفته اول مهرماه که مصادف با حمله ارتش عراق به کشور است، بزرگ داشته می شود انتقاد کرده و گفته بودند که در کجای دنیا، سالگرد حمله دشمن به کشور را جشن می گیرند؟

من برای آقای رضایی به عنوان یکی از معدود کسانی که بیشترین حضور و نقش را در جنگ داشته اند و اکنون نیز در این باره حتی از بسیاری مردم عادی کمتر سخن می گویند و مدعی اند، احترام بسیار قائلم، اما با این سخن ایشان موافق نیستم. زیرا آنچه هر ساله در کشور ما بزرگ داشته می شود حمله دشمن عراقی به مرزها و شهرهای ما نیست، بلکه همانگونه که از نامی که بر این مناسبت نهاده شده ( هفته دفاع مقدس ) برمی آید، مقاومت مردم و نیروهای نظامی کشور در برابر حمله دشمن است. در باره اهمیت این دفاع و مقابله می توان گفت که گرچه جنگ ما و عراق ۸سال ادامه داشت، ولی به گمان من سرنوشت آن در همان هفته اول تعیین شد. یک بار دیگر آن حوادث را مرور کنیم: عراق به کشور ما حمله کرد که خوزستان را تجزیه کند و صدام به سربازانش وعده داده بود که تا چند روز دیگر به تهران خواهد رسید، اما در سایه دفاع جانانه مردم و سپاه و ارتش، لشکرهای متعدد و مجهز عراق در شهرها و مناطق مرزی زمین گیر شدند. به نظر من در همان هفته اول جنگ معلوم شد که سرنوشت این نبرد با آنچه صدام خواسته بود تفاوت دارد. بر این اساس، چنین دفاع جانانه و تعیین کننده ای لیاقت آن را دارد که به عنوان نماد جنگ تعظیم شود و همه ساله از آن سخن به میان آید. آنچه باز هم بر اهمیت این دفاع می افزاید، این نکته مهم تاریخی است که ما بر خلاف بسیاری از جنگ های خود در سه چهار قرن اخیر، در جنگ ۸ ساله با عراق، اجازه تفکیک و تجزیه حتی یک وجب از کشورمان را به دشمن ندادیم. و این اراده و همت بیش از هر زمان در همان روزهای اول جنگ آشکار شد و تا پایان آن ادامه یافت. در انتها، سخن خود را تبرّک می کنم به نام شهیدان: فریدون مختاری پور و حبیب الله گنجور، دوستان سالهای کودکی ام، که در نوجوانی در جبهه های جنگ به شهادت رسیدند و شهید جلال سهلی، دوست دوران دانشجویی ام، که درس و دنیا را رها کرد و راه آخرت در پیش گرفت.

" نامشان زمزمه نیمه شب مستان باد

تا نگویند که از یاد فراموشانند " .

تبریک مهر

Tue, 23 Sep 2008 08:25:31 GMT

گرم هر کار ، مست هر پندار

همره هر پیام، هر سوگند

در دل هر نگاه، هر آواز

توی هر بوسه، روی هر لبخند

بسراییم:

مهرگان خوش باد

" ه.ا. سایه "

با علی (ع)

Sun, 21 Sep 2008 13:01:44 GMT

شاید در میان‌ ملتی‌ شیعه‌ که‌ نام‌ و یاد علی‌ (ع) همیشه‌ و همه‌جا پراکنده‌ است‌، سخن‌ گفتن‌ از آغاز آشنایی‌ با او کاری‌ بسیاردشوار باشد، ولی‌ نگارنده‌ به‌ یاد می‌آورد که‌ اولین‌ آشنایی‌هایش‌ با این‌ نام‌ بزرگ‌ چگونه‌ حاصل‌ شده‌ است‌:

...

در شهر ما مدرسه‌ علمیه‌ای‌ بود که‌ سر در آن‌ کتیبه‌ چهارگوش‌ کوچکی‌ داشت‌. دبستان‌ که‌ رفتم‌ و خواندن‌ که‌ آموختم،‌ وقتی‌ از روبروی‌ مدرسه‌ طلاب‌ می‌گذشتم‌، اوایل‌ به‌ زحمت‌ و بعدها به‌ آسانی،‌ خط‌ نستعلیق‌ شکسته‌ سفید رنگی‌ را که ‌بر کاشی‌های‌ فیروزه‌ای‌ کتیبه‌ نقش‌ بسته‌ بود، می‌خواندم‌: « قال‌ رسول‌ اللّه‌: انا مدینه‌ العلم‌ و علی‌ بابها ». این‌ کتیبه‌ را تا همین اواخر که ساختمان مدرسه را بازسازی کردند، هر وقت به شهرمان می رفتم و از کنار ساختمان‌ مدرسه علمیه می‌گذشتم‌، از سر عادت‌ می‌خواندم‌.

در سالهای‌ آخر دبستان‌ به‌ مسجد می‌رفتم؛ نماز جماعت‌، دوره‌ قرآن‌، منبر شبهای‌ رمضان‌ و مراسم‌ شبهای‌ احیا که‌ دعای‌ جوشن‌ کبیر می‌خواندیم و قرآن‌ سر می‌گرفتیم. ولی‌ اوج‌ مراسم‌ وقتی‌ بود که‌ چراغها را خاموش‌ می‌کردند و مصیبت‌ شهادت‌ علی‌ را می‌خواندند. شاید به‌ همین‌ خاطر، از قدیم‌ در ذهن‌ من‌ اینچنین‌ نقش‌ بسته‌ که‌ گویی در میان‌ مردم‌ ما، مراسم‌ این‌ شبها بیشتر بزرگداشت‌ امام علی‌ است‌ تا تعظیم‌ لیله‌القدر.

آن‌ سالها نوارهای‌ منبر واعظ‌ خوش‌ کلامی‌ رونق‌ بسیار داشت‌ و مرد و زن‌ و پیر و جوان‌ را به‌ خود جلب‌ کرده‌ بود؛ شیخ‌ احمد کافی‌. یکی‌ از مشهورترین‌ نوارهای‌ کافی،‌ روضه‌ شهادت‌ علی‌ (ع‌) بود. او ضربت‌ خوردن‌ امام‌ را روایت‌ می‌کرد و آمدن‌ طبیبی‌ یهودی‌ بر بالین‌ او را، جواب‌ کردن‌ او امام‌ را و نسخه‌ای‌ که‌ پیچیده‌ بود که‌ مجروح‌ را فقط‌ باید شیرخوراند و این‌ که‌ مردم‌ کوفه‌ قدح های‌ پر شیر به‌ در خانه‌ حضرت‌ آوردند و... بی‌ اغراق می‌گویم‌ که‌ نوار این‌ روضه‌ را درآن‌ سالها من‌ دهها بار شنیده‌ بودم‌.

همان‌ روزگار، چند سال‌ متوالی‌، بعد از ظهرهای‌ گرم‌ ماه‌ رمضان‌ را، پای‌ رادیو می‌نشستم‌ و نمایشنامه‌ای‌ را گوش‌می‌دادم‌ به‌ نام‌ « فاجعه‌ رمضان ‌»، « نوشته‌ خموش ‌» که‌ ظاهراً اسم‌ مستعاری‌ بود. و فاجعه‌ رمضان‌ حکایت‌ شهادت‌ علی‌ (ع‌) بود. حساسیت‌ این‌ نمایشنامه‌ در روزهای‌ هجدهم‌ و نوزدهم‌ رمضان‌ به‌ اوج‌ می‌رسید و تاثیری شدید‌ بر شنونده‌ بر جا می‌گذاشت‌.

در آستانه‌ انقلاب‌، از طریق‌ آثار دکتر شریعتی‌، علی‌ را به‌ گونه‌ای‌ دیگر شناختم‌؛ تا اینجا علی‌ جان‌ پیامبر بود و باب‌ شهر علم‌، شهادتش‌ فاجعه‌ رمضان‌ بود و برآن‌ همه‌ می‌گریستیم‌، اما شریعتی‌ می‌گفت: علی‌ دست‌ پرورده‌ ناب‌ اسلام ‌بود، مرد جهاد بود و وحدت‌ و عدالت‌، حقیقتی‌ بود برگونه‌ اساطیر، تنها بود و سرانجام‌ شهید عدالت‌ خود و قربانی‌ زر و زور و تزویر شد و ما اکنون‌ به‌ عنوان‌ شیعیان‌ او نباید بر زخم‌ سر او، که‌ باید بر وضع‌ خود بگرییم‌. علی‌ِ شریعتی‌ بسیار برجسته‌تر از آن‌ چیزی‌ بود که‌ تا آن‌ هنگام‌ شناخته‌ بودم. این‌ بود که‌ آن‌ سیما ـ که‌ هنرمندانه‌ هم‌ ترسیم‌ شده‌ بوده‌ بود ـ به‌عنوان‌ چهره‌ راستین‌ علی‌ در ذهن‌ و ضمیرم‌ حک‌ شد و تقریباً تمامی‌ صورتهای‌ دیگر را محو کرد. مدتی‌ بعد که‌ تاریخ‌خوان‌ شدم،‌ در مطالعه‌ شخصیت‌ آن‌ امام‌، همه‌ جا به‌ دنبال‌ یافتن‌ اسنادی‌ برای‌ اثبات‌ درستی‌ و دقت‌ این‌ تصویر بودم‌ و خود گاه‌ با زبان‌ یا قلم‌، علی‌ را آنچنان‌ که‌ از شریعتی‌ آموخته‌ بودم‌، توصیف‌ می‌کردم‌.

اما سیمایی‌ که‌ اکنون از علی‌ در ذهن‌ و ضمیر خود دارم،‌ چیزی دیگر است‌؛ نزد من‌ اکنون‌ امام علی‌ شخصیتی‌ است‌ که ‌تاریخ‌ ـ به‌ معنای‌ علمی‌ کلمه‌ ـ شناسانده‌. و من اگرچه هنوز به تمامی خطوط سیمای تاریخی او دست نیافته ام، ولی‌ تا همین‌ جا می‌توانم‌ گفت‌ که‌ این‌ سیما، سیمای‌ مردی‌ است‌ که‌ بزرگترین‌ دست‌ پرورده ‌اسلام‌ و پیامبر بود، ولی‌ در سیره‌ و مرامش‌ ویژگیهایی‌ داشت‌ منحصر به فرد؛ مرد جهاد بود و عدالت‌، آنگونه‌ که‌ خود فهم‌ می‌کرد. و همین‌ فهم‌ خاص‌ از عدالت‌ بود که‌ میان او و مردم روزگارش فاصله ای عمیق افکند. به‌ سکوت‌ او باور ندارم‌ و معنای‌ سکوتی‌ را که‌ بسیاری‌ و بخصوص‌ دکتر شریعتی‌ گفته‌اند، نمی‌فهمم‌ و گاه فکر می کنم که شاید شریعتی‌ با بزرگ‌کردن‌ این‌ سکوت‌، برای‌ مدتی‌، امکان‌ شناخت‌ دوره‌ای‌ ۲۵ ساله‌ از حیات‌ آن امام ( از مرگ‌ پیامبر تا آغاز خلافتش ‌) را از ما گرفت‌. علی‌ مشی‌ و مرامی‌ داشت‌ که‌ شیعیانش‌ باید پیش‌ از هر چیز به‌ شیوه‌ای‌ درست‌ و دقیق‌ و به‌ دور از هیاهو و احساسات‌ آن‌ را بشناسند. و ختم‌ کلام‌ آنکه‌ علی‌ حقیقتی‌ بود بزرگ،‌ ولی‌ میان‌ او و اساطیر نسبتی‌ نیست‌. اسطوره‌ و افسانه‌ کردن‌ او و یا حتی‌ قراردادنش‌ در مرز میان‌ حقیقت‌ و اسطوره‌، تنها سلب‌ امکان‌ عمل‌ کردن‌ به‌ شیوه ‌اوست‌. و واقعیت‌ این‌ است‌ که‌ ما شیعیان نه‌ تنها این‌ امکان‌ را از خود سلب‌ کرده‌ بلکه‌ چه‌ بسیار، امکان‌ معرفت‌ او را نیز از خود دریغ‌ داشته‌ایم.

با علی (ع)

Sun, 21 Sep 2008 13:01:44 GMT

...

مقبره خواجه نظام الملک در اصفهان

Thu, 18 Sep 2008 08:14:57 GMT

مدتی پیش مطلبی نوشته بودم در باره وضعیت مقبره خواجه نظام الملک توسی در شهر اصفهان (برای خواندن آن مطلب، اینجا را کلیک کنید). در این پست چند عکسی را که از این مقبره گرفته ام ببینید. جالب اینکه اخیرا در شهر چناران که رادکان، از توابع آن، زادگاه خواجه بوده است، مجسمه ای از او نصب کردند. در باره افراط و تفریط در برخورد با شخصیت های تاریخی، در آینده مطلبی خواهم نوشت. برای دیدن تصاویر، در سطر پایین روی " ادامه مطلب " کلیک کنید.

پاسخ به یک سوال!

Fri, 12 Sep 2008 11:07:45 GMT

سرکار خانم الهه باقری که صاحب وبلاگ " تاریخ ، از یاد رفته " هستند، از گروهی از اهل تاریخ سوالی به این مضمون پرسیده اند که " آیا شرایط وقوع نهضت مشروطیت در ایران فراهم آمده بود؟ " این سوال را برای این جانب نیز فرستاده اند و خواسته اند به آن جواب بدهم. در این باره به نکاتی اشاره می کنم:

به نظر این جانب در باره حوادث اجتماعی به دلیل ماهیت پیچیده و چند وجهی شان نمی توان به صورت صریح اظهار نظر کرد. حال اگر این حوادث با گذشت زمان به وقایعی تاریخی تبدیل شوند، کار از این نیز مشکل تر خواهد شد. نهضت مشروطیت یکی از حوادث اجتماعی پیچیده کشور ماست که به دلیل گذشت بیش از یک قرن از وقوع آن، اکنون به یک واقعه تاریخی تبدیل شده و اظهار نظر در باره آن به صورت صریح آسان نیست.
به نظر این جانب لحن این سوال، به صورت غیر مستقیم گزاره ای را به ذهن مخاطب القا می کند مبنی بر این که نهضت مشروطیت نهضتی ناکام بوده است و پرسشگر به دنبال کشف علل این ناکامی، به این نتیجه رسیده که اصولا شرایط مناسبی برای وقوع این نهضت در جامعه ایرانی آن روزگار فراهم نبوده است. به صحت و سقم این قضاوت کاری ندارم ولی سوال را از این نظر جانبدارانه می دانم و سوال کننده را بی طرف تلقی نمی کنم.
اما از اینها گذشته بر اساس یک گزاره منطقی و فلسفی، این جانب معتقدم: هر گاه تغییر و تحولی اجتماعی رخ دهد به طور قطع و یقین می توان نتیجه گرفت که شرایط برای رخ دادن آن در جامعه مهیا بوده است. زیرا بدون فراهم آمدن مقدمات لازم برای رخدادی، نمی توان وقوع آن را محتمل دانست.
در اثبات ادعای خود باید بگویم که جامعه آنروز ایران به رغم عقب ماندگی خود در عرصه های مختلف سیاسی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی، دارای متفکرانی (روحانی و غیر روحانی) بود که اندیشه مشروطیت را در ایران روج دادند. این البته به این معنی نیست که تمامی آنان درک درستی از تمامی جوانب مشروطیت داشتند، اما به این معنی است که آنچه به نام مشروطیت در جامعه ما اتفاق افتاد، حاصل تلاش رجال و اندیشمندان برآمده از همین جامعه بود که در هر صورت نخبگان روزگار خود به شمار می آمدند.
اگر منظور پرسشگر این است که عموم مردم با افکار و اندیشه های مشروطه طلبان آشنایی نداشتند. ضمن تأیید این مدعا باید اشاره کرد که در هیچ نهضت اجتماعی چنین امری تحقق نمی یابد که آگاهی همگان از جزئیات الگویی که از آن هواداری می کنند، یکسان شود. این موضوع در انقلاب اسلامی نیز مشهود است.
این جانب بر این عقیده ام که نهضت مشروطیت در ایران نهضتی ناموفق نبود و در عرصه های مختلف سیاسی، اجتماعی، فرهنگی ، ادبی و ... تآثیراتی مثبت بر جای گذاشت: کشور برای اولین بار صاحب قانونی مکتوب شد، سلطنت مقید شد، یک موج گسترده ادبی و فرهنگی شکل گرفت. مطالبات اجتماعی جدیدی مطرح شد و ... معمولا مخالفان این نظر، بر سر کار آمدن رضا شاه به عنوان یک دیکتاتور را نشانه شکست مشروطیت تلقی می کنند. من چنین اعتقادی ندارم و معتقدم اینکه رضا شاه برای برانداختن قاجاریه و دست یابی به قدرت، مجبور شد از مجلس رأی بگیرد، خود حاکی از تثبیت نسبی اصول مشروطیت بود.

دمی با سقراط

Wed, 10 Sep 2008 08:11:26 GMT

سوال و جواب

از سقراط پرسیدند: سوال مهم تر است یا جواب آن؟ گفت: جواب. به شرط آن که خود سوالی باشد.

دمی با سقراط

Wed, 10 Sep 2008 08:03:00 GMT

سوال و جواب

از سقراط پرسیدند: سوال مهم تر است یا جواب آن ؟ گفت: جواب. به شرط آن که خود سوالی باشد.

دمی با سقراط

Tue, 09 Sep 2008 12:02:00 GMT

از سقراط پرسیدند: پرسش مهم تر است یا پاسخ آن؟ گفت: آن پاسخ که خود پرسشی باشد.

(بدون عنوان)

Tue, 09 Sep 2008 11:44:00 GMT

از سقراط پرسیدند: سوال مهم تر است یا پاسخ آن؟ گفت: پاس